Jesień to okres, w którym bardzo często występują burze z piorunami, a wraz z nimi wzmożone ryzyko przepięć w domowych instalacjach elektrycznych. Takie zdarzenie może prowadzić do poważnego uszkodzenia urządzeń podłączonych pod instalację i ogromne straty materialne. Zobacz, w jaki sposób możesz zapobiec przepięciom i chronić swoje urządzenia elektroniczne. 

Czym jest przepięcie i co je wywołuje?  

Przepięcie w najprostszy sposób można określić, jako nagły i znacznie przekraczający maksymalne parametry instalacji skok napięcia i natężenia prądu. Wywołać mogą go zarówno czynniki wewnętrzne, jak i zewnętrzne. Podczas przepięcia dochodzi nie tylko do zakłóceń w pracy urządzeń, lecz także znacząco wzrasta ryzyko zniszczenia odbiorników, które są wyposażone we wrażliwe na wahania napięcia podzespoły elektroniczne. Do takich urządzeń należą między innymi: komputery, różnego rodzaju modemy, dekodery, telewizory oraz płyt grzewcze, piekarniki i wiele innej domowej elektroniki. Jeśli instalacja nie jest w odpowiedni sposób zabezpieczona, może dojść do uszkodzenia nawet 90% wrażliwych na przepięcia urządzeń. 

Najczęstszym powodem przepięć w instalacjach elektrycznych jest wyładowanie atmosferyczne, czyli po prostu piorun. Ilość energii elektrycznej w pojedynczym wyładowaniu jest tak duża, że mogłaby zasilić jeszcze kilka okolicznych domów. Nawet, jeśli piorun uderzy w niedalekiej okolicy domu, może dojść do potężnego przepięcia, które może stać się przyczyną pożaru. 

Jak zabezpieczyć urządzenia przed przepięciem?  

W ochronie urządzeń elektronicznych mogą pomóc różnego rodzaju gadżety, które przejmują lub odprowadzają część napięcia z urządzeń, by nie doszło do nadmiernego skoku. Dla instalacji w całym domu możesz zamontować ograniczniki przepięć. Dzięki nim nadmiar energii zostaje zneutralizowany i nie dojdzie do urządzeń, które mógłby uszkodzić. Urządzenia audio, takie jak głośniki, subwoofery czy zestaw kina domowego przed przepięciami mogą uchronić amplitunery stereo. Popularnym i często stosowanym sposobem na uniknięcie przepięcia i zniszczenia sprzętów jest odłączenie ich od sieci elektrycznej. Nie zabezpieczy to instalacji w domu, ale przynajmniej zapobiegnie zniszczeniu drogich sprzętów, takich jak komputery, telewizory, konsole lub AGD. Skuteczne w ochronie przed niebezpiecznymi skokami napięcia są także instalacje odgromowe na domach jednorodzinnych lub blokach mieszkalnych. Przechwytują one energię z wyładowań atmosferycznych i przekierowują je do ziemi, gdzie jest ona neutralizowana. Uziemienie na budynkach jest bardzo ważne dla bezpieczeństwa osób w nich przebywających. Zapobiega ono wybuchom pożarów wywołanych spięciami w instalacji elektrycznej.    

Czy urządzenia uszkodzone podczas przepięcia można naprawić?  

Niestety w ogromnej większości urządzenia po dużym przepięciu nie nadają się już do użycia. W wyniku nagłego wzrostu napięcia, kluczowe elementy instalacji w sprzęcie elektronicznym ulega doszczętnemu zniszczeniu, przez co ich naprawa jest bardzo trudna lub nawet niemożliwa. Jeśli spięcie było delikatne i niezbyt rozległe, dzięki wymianie poszczególnych części lub podzespołów, prawdopodobnie będzie można przywrócić urządzenia do prawidłowego funkcjonowania.  

Zdjęcie główne: Sebastian Voortman/pexels.com